Skuteczne wydziedziczenie – jak to zrobić?

Podkreślenie Adwokata

Skuteczne wydziedziczenie – jak to zrobić?

Jakie są przesłanki wydziedziczenia i w jaki sposób dokonać samego wydziedziczenia, aby było ono skuteczne? Czy i jak można podważyć skuteczność wydziedziczenia? W jaki sposób opisać przyczyny wydziedziczenia, aby było ono w pełni skuteczne?

Jednym z założeń prawa spadkowego jako takiego jest ochrona praw najbliższej rodziny, znajdująca wyraz w szeregu instytucji uregulowanych w księdze czwartej kodeksu cywilnego. Realizacją tej zasady jest między innymi instytucja zachowku, gwarantująca osobom wskazanym w ustawie określoną korzyść ze spadku nawet wbrew woli spadkodawcy. W systemie prawa polskiego zachowek został ukształtowany jako roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej.

Przyczyny wydziedziczenia

Według art. 1008 k.c. spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku (wydziedziczenie), jeżeli uprawniony do zachowku: wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego; dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci; uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych. Wydziedziczenie pozwala spadkodawcy na pozbawienie prawa do zachowku osób do zachowku uprawnionych z mocy ustawy, tj. zstępnych, małżonka i rodziców. Wydziedziczony zostaje potraktowany tak samo jak osoba, która nie dożyła chwili otwarcia spadku.

Jak wydziedziczyć?

W orzecznictwie sądów powszechnych ugruntowany jest pogląd, iż przyczyna wydziedziczenia musi wynikać z testamentu. Nie musi być ona wskazana precyzyjnie, poprzez dokładne odwołanie się do katalogu sporządzonego w art. 1008 k.c.

Przede wszystkim warunkiem skutecznego zastosowania art. 1008 Kodeksu cywilnego jest wykazanie zaistnienia przesłanek wydziedziczenia. Wydziedziczenie będzie bezskuteczne, jeżeli przyczyna wydziedziczenia nie wynika z treści testamentu, nawet gdyby w rzeczywistości przyczyna wydziedziczenia zachodziła, w związku z czym przyjmuje się w orzecznictwie, że spadkodawca powinien opisać w testamencie przykłady konkretnych zachowań uprawnionego do zachowku, które wypełniałyby ustawowe przesłanki, nie jest zaś wystarczające posłużenie się ogólnymi sformułowaniami, bez wymienienia konkretnych zachowań lub rodzaju obowiązków.

Przyczyna wydziedziczenia musi zostać w testamencie skonkretyzowana, sprecyzowana, jednoznacznie sformułowana i opisana. Nie może być przyjmowana w sposób dorozumiany, wbrew treści testamentu, z pominięciem tej treści, a także nie może zostać ustalona jako realnie istniejąca w razie braku odpowiedniej dyspozycji testamentu.

Uznanie wydziedziczenia za nieważne

Co również kluczowe, wskazanie w testamencie przyczyny wydziedziczenia nie zawsze z automatu przesądza o skuteczności takiego wydziedziczenia. Dana przyczyna musi bowiem rzeczywiście istnieć, stąd też spadkobierca bezpodstawnie wydziedziczony może dochodzić zachowku, powołując się na bezzasadność wydziedziczenia wykazując w toku sprawy, że wydziedziczenie jest bezpodstawne, pozorne.

Najczęstszą przyczyną wydziedziczenia spotykaną w naszej praktyce jest przyczyna wymieniona w art. 1008 pkt 3 k.c. i polega ona na uporczywym niedopełnianiu względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych. Zachowanie uprawnionego do zachowku odnosi się do osoby spadkodawcy i dotyczy niedopełniania obowiązków rodzinnych względem niego, na przykład niewykonywanie obowiązku alimentacyjnego, nieudzielanie opieki, brak pomocy w chorobie, zachowanie, które prowadzi do faktycznego zerwania kontaktów rodzinnych i ustania więzi uczuciowej, normalnej w stosunkach rodzinnych, wszczynanie ciągłych awantur, kierowanie pod adresem spadkodawcy nieuzasadnionych i krzywdzących zarzutów, wyrzucenie go z domu, brak udziału w jego życiu choćby poprzez wizyty w jego miejscu zamieszkania czy okazywanie zainteresowania jego sprawami itp. Po pierwsze, należy zauważyć, że wskazane zachowanie musi nosić cechy uporczywości, czyli musi być długotrwałe bądź wielokrotne.

Samo wskazanie w treści testamentu określonych przyczyn wydziedziczenia nie jest równoznaczne z tym, że przyczyny te rzeczywiście wystąpiły. Jak podkreśla się w orzecznictwie dla zasadności wydziedziczenia nie ma decydującego znaczenia wola spadkodawcy, lecz obiektywne istnienie ściśle przewidzianych przez ustawodawcę w art. 1008 k.c. podstaw wydziedziczenia. Testament ma bowiem charakter dokumentu prywatnego i stanowi jedynie dowód tego, że osoba, która go podpisała złożyła zawarte w nim oświadczenie, a nie że przyczyna wydziedziczenia faktycznie istnieje.

Sprawy o zachowek – podważenie wydziedziczenia – sprawy spadkowe

Zapraszamy do współpracy osoby potrzebujące wsparcia prawnego w szeroko rozumianych sprawach spadkowych. Posiadamy wieloletnie doświadczenie w reprezentacji Klientów m.in. w sprawach o zapłatę zachowku czy o dział spadku. Nasze kancelarie adwokackie mieszczą się w Łodzi, Zgierzu i Ozorkowie.

Słowa kluczowe: sprawy o zachowek, porady prawne Ozorków, adwokat Zgierz, adwokat w Zgierzu, pomoc prawna Zgierz, sprawy spadkowe, sprawy o zapłatę zachowku

Zobacz inne sprawy z kategorii > Sprawy cywilne

Rękojmia Nowe terminy przedawnienia roszczeń Dowód z nagrania Przedawnienie zadatku z umowy przedwstępnej Przerwanie biegu terminu zasiedzenia nieruchomości Umowa komisu - odpowiedzialność komisanta i komitenta Umowa agencyjna - świadczenie wyrównawcze Wynagrodzenie i odszkodowanie za ustanowienie służebności przesyłu Odpowiedzialność notariusza Odpowiedzialność za czynsz w lokalu Problem z deweloperem Opłata likwidacyjna za zerwanie polisolokaty Służebność drogi koniecznej Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie przez gminę z sieci wodociągowej i kanalizacyjnej Przedawnienie roszczeń z rękojmi Przedawnienie roszczeń sprzedawcy prowadzącego działalność gospodarczą Prywatny monitoring – czy to legalne? Wypowiedzenie umowy najmu zawartej na czas oznaczony Rozwiązanie umowy dożywocia Zwrot nakładów poniesionych na rzecz wspólną bez zgody pozostałych współwłaścicieli Uznanie przedawnionego długu Zawezwanie do próby ugodowej - od kiedy liczyć bieg terminu przedawnienia? Wadliwie wskazana cena Zamiana służebności mieszkania na rentę Porady prawne Łódź Umowa o dzieło - przedawnienie Ważna uchwała Sądu Najwyższego! Podział fizyczny nieruchomości a konflikt współwłaścicieli Zasiedzenie drogi dojazdowej Utrata wartości pojazdu w leasingu – dla kogo odszkodowanie? Ujawnienie danych użytkowania internetu w sprawie o naruszenie dóbr osobistych Rozliczenie spłaconego kredytu po podziale majątku wspólnego byłych małżonków. Odpowiedzialność za czynsz w lokalu, w którym nie mieszkałem Nowa ustawa antyprzemocowa - o co chodzi? Znaczenie protokołu odbioru robót budowlanych Zaliczka a zadatek? Niemożliwość wykonania umowy z uwagi na pandemię Facebook i Social Media jako dowód w sprawie rozwodowej Odszkodowanie i zadośćuczynienie od biura podróży Sieć wodociągowa a przyłącze Etapy postępowania rozgraniczeniowego Zdrada a odwołanie darowizny Do kogo należy lokatorskie prawo do lokalu po przekształceniu je w prawo odrębnej własności? Rozliczenie konkubinatu – jak się do tego zabrać? Sądowy dział spadku Odbiór prac budowlanych a możliwość dochodzenia roszczeń z tytułu wadliwego wykonania umowy Kradzież pieniędzy z konta bankowego – co zrobić? Ugoda w sprawie małoletniego zawarta bez zgody sądu opiekuńczego Wypadek na basenie - czy należy mi się odszkodowanie? Eksmisja małżonka, który nie jest właścicielem mieszkania Przedawnienie roszczeń z umowy o dzieło Czy można odwołać się od ugody zawartej przed sądem? Czy umowa sprzedaży zawarta przez małoletniego jest ważna? Wynajem mieszkania przez firmę w celu prowadzenia działalności gospodarczej Kradzież pieniędzy z konta bankowego - co robić? Sposób na dłużnika – jak zmusić dłużnika do zapłaty? Rozszerzenie wspólności majątkowej a zachowek Jak odwołać darowiznę? Ochrona wierzyciela przed niewypłacalnością dłużnika Kara umowna - jak to działa? Odpowiedzialność za wady fizyczne pojazdu w leasingu Odszkodowanie za niedostarczenie lokalu osobom eksmitowanym Dyspozycja wkładem na wypadek śmierci Zaciągnęli na mnie pożyczkę przez internet – co robić? Uwierzytelnienie przelewu a autoryzacja? Wyzysk – czym jest i jak dochodzić roszczeń z tym związanych? Polecenie w umowie darowizny Zamiana umowy dożywocia na rentę Uznanie osoby zaginionej za zmarłą - procedura Powództwo o uznanie wypowiedzenia umowy dzierżawy ogródka działkowego za bezskuteczne Przedawnienie wierzytelności z bankowego tytułu egzekucyjnego