Adwokat Łódź, Zgierz - Piotr Sek

Niegodny dziedziczenia – czyli co?

Podkreślenie Adwokata

kom: 723 639 158

Niegodność dziedziczenia - na czym polega? 

sprawy spadkowe adwokat Łódź Zgierz zachowekCo to znaczy, że ktoś jest niegodny dziedziczenia? W jaki sposób można uznać kogoś niegodnym dziedziczenia? Jakie skutki prawne niesie ze sobą uznanie kogoś niegodnym dziedziczenia?

U podłoża instytucji niegodności dziedziczenia leżą przede wszystkim względy natury etycznej. Dlatego też sankcja niegodności przewidziana jest na wypadek niezgodnego z prawem oddziaływania na wolę spadkodawcy lub wpływania w inny sposób na porządek dziedziczenia po nim.

Zgodnie z art. 928 Kodeksu cywilnego, spadkobierca może być uznany przez sąd za niegodnego, jeżeli dopuścił się umyślnie ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy; podstępem lub groźbą nakłonił spadkodawcę do sporządzenia lub odwołania testamentu albo w taki sam sposób przeszkodził mu w dokonaniu jednej z tych czynności; umyślnie ukrył lub zniszczył testament spadkodawcy, podrobił lub przerobił jego testament albo świadomie skorzystał z testamentu przez inną osobę podrobionego lub przerobionego.

Pierwsza z przyczyn obejmuje sytuacje, gdy spadkobierca dopuścił się umyślnie ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy. Zachowanie spadkobiercy musi więc charakteryzować się trzema. Po pierwsze, działanie musi być umyślne; po drugie, musi być przestępstwem, i to mającym charakter „przestępstwa ciężkiego”; po trzecie, musi być skierowane przeciwko spadkodawcy. 

Drugą przyczyną pozwalającą uznać spadkobiercę za niegodnego dziedziczenia jest nakłonienie przez niego spadkodawcy podstępem lub groźbą do sporządzenia lub odwołania testamentu, albo w taki sam sposób przeszkodzenie mu w dokonaniu jednej z tych czynności.

Trzecią przyczyną jest umyślne ukrycie lub zniszczenie testamentu spadkodawcy, podrobienie lub przerobienie testamentu, albo świadome skorzystanie z testamentu przez inną osobę podrobionego lub przerobionego. 

Spadkobierca, który zostaje uznany niegodnym dziedziczenia zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku. Oznacza to wykluczenie go od dziedziczenia zarówno na podstawie ustawy, jak i na podstawie testamentu, oraz pozbawienie go prawa do zachowku.

Według art. 929 Kodeksu cywilnego, uznania spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia może żądać każdy, kto ma w tym interes. Z żądaniem takim może wystąpić w ciągu roku od dnia, w którym dowiedział się o przyczynie niegodności, nie później jednak niż przed upływem lat trzech od otwarcia spadku, czyli śmierci spadkodawcy. Co istotne, spadkobierca nie może być uznany za niegodnego, jeżeli spadkodawca mu przebaczył.

Artykuł 928 Kodeksu cywilnego przyjmuje konstrukcję, zgodnie z którą niegodność dziedziczenia nie następuje z mocy samego prawa. Do jej stwierdzenia niezbędne jest konstytutywne orzeczenie sądowe.

Co istotne, nie jest możliwe stosowanie instytucji niegodności oraz wynikającej z niej sankcji w stanach faktycznych, które nie są wyraźnie uregulowane w art. 928 § 1 Kodeksu cywilnego. Nie ma możliwości uznania spadkobiercy za niegodnego z tej tylko przyczyny, że jego zachowanie przed śmiercią lub po śmierci spadkodawcy było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

 

Skutki uznania niegodnym dziedziczenia

Jeżeli spadkobierca uznany za niegodnego uzyskał postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, zastosowanie znajdzie art. 1028 Kocdekcu cywilnego i skuteczność poszczególnych rozporządzeń przedmiotami majątkowymi dokonanych przez spadkobiercę, który następnie został uznany za niegodnego, podlegać będzie ocenie w jego świetle. Ochrona nabywcy w dobrej wierze nie zwalnia niegodnego od odpowiedzialności względem rzeczywistego spadkobiercy na podstawie innych przepisów (np. o czynach niedozwolonych).

Co istotne, orzeczenie o niegodności dziedziczenia może zapaść również po objęciu majątku spadkowego przez spadkobiercę niegodnego. Po uprawomocnieniu się orzeczenia o niegodności zmuszony będzie on wydać spadek lub przedmiot zapisu uprawnionej osobie.

Stwierdzenie nabycia spadku nie stoi na przeszkodzie wytoczeniu powództwa o uznanie spadkobiercy za niegodnego. W razie stwierdzenia niegodności po uprawomocnieniu się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub nawet po przeprowadzeniu działu spadku, prawomocny wyrok stwierdzający niegodność może stanowić podstawę do zmiany postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku w trybie art. Art. 679 Kodeksu postępowania cywilnego i stwierdzenia nabycia spadku zgodnie ze stanem uwzględniającym niegodność, lub do wznowienia postępowania działowego w trybie art. 524 Kodeksu postępowania cywilnego. Akt poświadczenia dziedziczenia powinien zostać uchylony w takiej sytuacji przez sąd również w trybie art. 679 k.p.c. 

 

Niegodny dziedziczenia a zachowek

Co bardzo istotne w sprawach o zachowki, można uznać za niegodnego także osobę uprawnioną do zachowku, choćby w danej sytuacji nie dziedziczył po spadkodawcy zarówno z mocy ustawy, jak i testamentu, gdyż jego uprawnienie opiera się na potencjalnym powołaniu go do dziedziczenia ustawowego po spadkodawcy (vide: wyrok Sądu Najwyższego z 30.1.1998 r., sygn. I CKN 448/97).

 

Sprawy spadkowe – prawo spadkowe – Kancelaria Adwokacka Łódź Zgierz

Adwokat Piotr Sęk oferuje kompleksową pomoc prawną w sprawach z zakresu szeroko rozumianego prawa spadkowego. Posiadamy wieloletnie doświadczenie w reprezentacji Klientów w sprawach z zakresu prawa spadkowego. Zapraszamy do kontaktu z Kancelarią w Łodzi bądź w Zgierzu celem omówienia Państwa problemu prawnego

 

Słowa kluczowe: sprawy spadkowe, sprawa o zachowek, dział spadku, prawo spadkowe, adwokat Łódź, adwokat Zgierz, porady prawne, prawnik Łódź

Zobacz inne sprawy z kategorii > Sprawy spadkowe
Przekazanie gospodarstwa a zachowek Odrzucenie spadku z pokrzywdzeniem wierzycieli Zachowek a brak zaliczenia darowizny na schede spadkową Jak skutecznie wydziedziczyć? Uznanie spadkobiercy niegodnym dziedziczenia Upływ terminu na złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku Jak obliczyć zachowek? Odrzucenie spadku przez małoletniego Zaliczenie darowizny na schedę spadkową Śmierć osoby wskazanej w testamencie przed testatorem Spis inwentarza a wykaz inwentarza Zadłużony spadek a brak spisu inwentarza Odrzucenie spadku w imieniu małoletniego dziecka Nieznany spadkobierca co zrobić? Jak zmienić prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku?