Pozbawienie bądź ograniczenie władzy rodzicielskiej – kiedy można?

Pozbawienie bądź ograniczenie władzy rodzicielskiej – kiedy można? 

Do naszej kancelarii adwokackiej zgłasza się mnóstwo rodziców z zapytaniami dotyczącymi kwestii sprawowania władzy rodzicielskiej. Zazwyczaj są to zapytania dot. próby pozbawienia bądź ograniczenia władzy rodzicielskiej jednego z rodziców. Jakie są przesłanki pozbawienia bądź ograniczenia władzy rodzicielskiej? Czym różni się pozbawienie od ograniczenia władzy rodzicielskiej? Postaramy się na wszystkie w/w pytania odpowiedzieć w niniejszym wpisie. 

Czym jest władza rodzicielska 

Dziecko pozostaje aż do pełnoletności pod władzą rodzicielską i co do zasady władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom. Władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka, z poszanowaniem jego godności i praw. Władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny.

Jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania. Jednakże o istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie; w braku jednak porozumienia między nimi będzie rozstrzygać sąd opiekuńczy.

Zgodnie z art. 106 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jeżeli wymaga tego dobro dziecka, sąd opiekuńczy może zmienić orzeczenie o władzy rodzicielskiej i sposobie jej wykonywania zawarte w wyroku orzekającym rozwód, separację bądź unieważnienie małżeństwa, albo ustalającym pochodzenie dziecka.

Ograniczenie władzy rodzicielskiej 

Jak czytamy w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom żyjącym w rozłączeniu, sąd opiekuńczy może ze względu na dobro dziecka określić sposób jej wykonywania i utrzymywania kontaktów z dzieckiem. Sąd pozostawia władzę rodzicielską obojgu rodzicom, jeżeli przedstawili zgodne z dobrem dziecka pisemne porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. 

W braku w/w porozumienia, sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Sąd może np. powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia.

Pozbawienie władzy rodzicielskiej

Jak czytamy w art. 111 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jeżeli władza rodzicielska nie może być wykonywana z powodu trwałej przeszkody albo jeżeli rodzice nadużywają władzy rodzicielskiej lub w sposób rażący zaniedbują swe obowiązki względem dziecka, sąd opiekuńczy pozbawi rodziców władzy rodzicielskiej. Pozbawienie władzy rodzicielskiej może być orzeczone także w stosunku do jednego z rodziców.

Typowymi przykładami, które dają podstawy do pozbawienia rodzica władzy rodzicielskiej nad dzieckiem to:

• wyjazd na stałe poza granice kraju,
• długotrwały brak zainteresowania sprawami dziecka,
• odbywanie długotrwałej kary pozbawienia wolności,
• ciężka i długotrwała choroba uniemożliwiająca wykonywanie władzy rodzicielskiej,
• nadużywanie alkoholu przez rodziców, ich rozwiązły tryb życia,
• uprawianie przestępczego procederu,
• uchylanie się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka,
• stosowanie kar cielesnych wobec dziecka,
• wykorzystywanie dziecka do czynów nierządnych,
• znęcanie się fizyczne lub psychiczne nad małoletnim,
• rozpijanie małoletniego.

W postanowieniu z 19.06.1997 r., III CKN 122/97 Sąd Najwyższy wskazał, że pozbawienie władzy rodzicielskiej jest najsurowszym środkiem ingerencji sądu, który można zastosować dopiero wówczas, gdy stosowane dotychczas łagodniejsze środki okazały się nieskuteczne lub gdy w okolicznościach danego wypadku jest oczywiste, że stosowanie łagodniejszych środków jest niecelowe.

Uwaga! Rodzic pozbawiony władzy rodzicielskiej nie traci prawa do kontaktów z dzieckiem. Kontaktów z dzieckiem sąd może zakazać jedynie w sytuacji, w której kontakt ten zagraża życiu, zdrowiu, bezpieczeństwu lub wpływa demoralizująco na dziecko. Władza rodzicielska a kontakty to zupełnie dwie różne kwestie. 

Przywrócenie władzy rodzicielskiej

Należy pamiętać, że w razie ustania przyczyn, dla których pozbawiono bądź ograniczono kogoś we władzy rodzicielskiej, sąd opiekuńczy może władzę rodzicielską przywrócić.

Prawo rodzinne – adwokat w Zgierzu, Łodzi, Ozorkowie

Nasza kancelaria adwokacka posiada wieloletnie doświadczenie m.in. w szeroko rozumianych sprawach rodzinnych. Prowadzimy sprawy rozwodowe, o alimenty, o podwyższenie alimentów, o ustalenie kontaktów z dziećmi, czy też o władzę rodzicielską. Zapraszamy osoby zainteresowane do kontaktu z jedną z naszych kancelarii adwokackich, które mieszczą się w Łodzi, Zgierzu i Ozorkowie. 

Słowa kluczowe: adwokat Łódź, porady prawne Ozorków, kancelaria adwokacka w Łodzi, sprawy rodzinne adwokat Zgierz, prawo rodzinne adwokat Łódź