Polecenie w umowie darowizny

Podkreślenie Adwokata

Polecenie w umowie darowizny

Czy darczyńca może w umowie darowizny zobowiązać obdarowanego do określonego zachowania? Na czym polega polecenie w umowie darowizny i czy można takie polecenie skutecznie wyegzekwować? Czy polecenie z umowy darowizny ulega przedawnieniu?

Zgodnie z art. 893 Kodeksu cywilnego, darczyńca może włożyć na obdarowanego obowiązek oznaczonego działania lub zaniechania, nie czyniąc nikogo wierzycielem (polecenie).

Według art. 894 Kodeksu cwyilnego, darczyńca, który wykonał zobowiązanie wynikające z umowy darowizny, może żądać wypełnienia polecenia, chyba że ma ono wyłącznie na celu korzyść obdarowanego. Po śmierci zaś darczyńcy wypełnienia polecenia mogą żądać spadkobiercy darczyńcy, a jeżeli polecenie ma na względzie interes społeczny - także właściwy organ państwowy.

Natomiast wg. art. 895 Kodeksu cwyilnego, obdarowany może odmówić wypełnienia polecenia, jeżeli jest to usprawiedliwione wskutek istotnej zmiany stosunków. Jeżeli zaś wypełnienia polecenia żąda darczyńca lub jego spadkobiercy, obdarowany może zwolnić się przez wydanie przedmiotu darowizny w naturze w takim stanie, w jakim przedmiot ten się znajduje. Przepisu tego nie stosuje się, gdy wypełnienia polecenia żąda właściwy organ państwowy.

Czym jest polecenie w umowie darowizny?

Polecenie może mieć na uwadze korzyść dla samego darczyńcy, obdarowanego, osoby trzeciej, jak i interes społeczny. Polecenie może obejmować korzyści, które nie muszą mieć charakteru majątkowego. Zachowanie to może polegać na działaniu bądź zaniechaniu.

Pierwotnie uprawnionym do żądania wykonania polecenia jest darczyńca, uprawnienie to powstanie jednak dopiero po wykonaniu przez niego zobowiązania wynikającego z umowy darowizny. Po śmierci darczyńcy legitymowanymi do żądania wykonania polecenia są jego spadkobiercy oraz w odniesieniu do poleceń mających na względzie interes społeczny - właściwy organ państwowy.

Czy wykonania polecenia można dochodzić przed sądem?

Czy z poleceniem wiąże się powstanie odpowiedzialności osobistej, egzekwowalnej przy pomocy organów władzy publicznej? Zdaniem niektórych polecenie nie może być źródłem zobowiązania, gdyż nie jest możliwe wskazanie wierzyciela, ale np. w wyroku Sądu Najwyższego z 27.1.2016 r. (sygn. akt: II CSK 153/15) zaprezentowano stanowisko, zgodnie z którym dopuszczalne jest domaganie się wykonania polecenia na drodze sądowej.

Zgodnie z uzasadnieniem postanowienia Sądu Najwyższego z 19.4.2002 r. (sygn. akt: III CZP 19/02), zarówno gdy chodzi o polecenie przy darowiźnie, jak i przy poleceniu testamentowym, określony krąg podmiotów może domagać się od obciążonego powinnego zachowania się wynikającego z treści polecenia, jednak podmioty te nie mogą skorzystać z przymusu państwowego w celu zmuszenia obciążonego do takiego zachowania się. W orzecznictwie wyrażono m.in. pogląd, że stosunek łączący obdarowanego obciążonego poleceniem oraz osobę odnoszącą korzyść z tego polecenia ma charakter zobowiązania naturalnego.

Obdarowany jest zobowiązany do wypełnienia polecenia z chwilą wykonania darowizny. W razie gdy tego nie zrobi, darczyńca, a po jego śmierci inne osoby, mogą dochodzić wykonania polecenia przed sądem (vide: art. 894 Kodeksu cywilnego).

Wykonanie polecenia wskazanego w umowie darowizny może być dochodzone jedynie przez podmioty wskazane w art. 894 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego podmioty uprawnione do żądania wypełnienia polecenia zamieszczonego w darowiźnie nie mogą skorzystać ze środków przymusu państwowego w celu zmuszenia obdarowanego do zachowania się zgodnego z treścią polecenia. W konsekwencji należy uznać, że żądanie wypełnienia polecenia nie może być uwzględnione przez sąd.

Realizacja żądania wypełnienia polecenia następuje w trybie powództwa o ustalenie. Wyłącza się tutaj możliwość wniesienia pozwu o nakazanie pozwanemu określonego zachowania. Kwestia ta jednak nie jest postrzegana jednolicie w orzecznictwie. Żądanie to, nie będąc roszczeniem, nie ulega przedawnieniu.

Skutki niewykonania polecenia.

Co w sytuacji, gdy obdarowany nie wypełnia polecenia? Skutki odmowy wypełnienia polecenia nie są wprost uregulowane w przepisach o darowiźnie. Mimo braku wyraźnej regulacji tego zagadnienia w przepisach Kodeksu Cywilnego przyjmuje się, że nieusprawiedliwiona odmowa wypełnienia polecenia uzasadnia dochodzenie na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu przez osoby uprawnione do żądania wypełnienia polecenia roszczenia o zwrot korzyści majątkowej utrzymującej się w mieniu obdarowanego wskutek niewypełnienia polecenia.

Nieusprawiedliwiona odmowa wypełnienia polecenia wskazanego w umowie darowizny nie musi stanowić przypadku rażącej niewdzięczności uzasadniającej odwołanie darowizny wykonanej. Nie ma w tym względzie żadnego automatyzmu i każdy przypadek należy rozpatrywać tu indywidualnie.

Adwokat Łódź Zgierz Ozorków – sprawy cywilne, sprawy spadkowe, sprawy rodzinne.

Potrzebujesz pomocy prawnej m.in. z zakresu prawa cywilnego, spadkowego czy rodzinnego? Zapraszamy do kontaktu z jedną z naszych kancelarii adwokackich w Łodzi, Zgierzu bądź w Ozorkowie. Posiadamy ponad dziesięcioletnie doświadczenie w reprezentacji Klientów przed Sądami oraz organami administracji publicznej.

Słowa kluczowe: Polecenie w umowie darowizny, adwokat Łódź, adwokat Zgierz, porady prawne Łódź, adwokat w Zgierzu, Ozorków porady prawne, pomoc prawna Zgierz

Zobacz inne sprawy z kategorii > Sprawy cywilne

Rękojmia Nowe terminy przedawnienia roszczeń Dowód z nagrania Przedawnienie zadatku z umowy przedwstępnej Przerwanie biegu terminu zasiedzenia nieruchomości Umowa komisu - odpowiedzialność komisanta i komitenta Umowa agencyjna - świadczenie wyrównawcze Wynagrodzenie i odszkodowanie za ustanowienie służebności przesyłu Odpowiedzialność notariusza Odpowiedzialność za czynsz w lokalu Problem z deweloperem Opłata likwidacyjna za zerwanie polisolokaty Służebność drogi koniecznej Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie przez gminę z sieci wodociągowej i kanalizacyjnej Przedawnienie roszczeń z rękojmi Przedawnienie roszczeń sprzedawcy prowadzącego działalność gospodarczą Prywatny monitoring – czy to legalne? Wypowiedzenie umowy najmu zawartej na czas oznaczony Rozwiązanie umowy dożywocia Zwrot nakładów poniesionych na rzecz wspólną bez zgody pozostałych współwłaścicieli Uznanie przedawnionego długu Zawezwanie do próby ugodowej - od kiedy liczyć bieg terminu przedawnienia? Wadliwie wskazana cena Zamiana służebności mieszkania na rentę Porady prawne Łódź Umowa o dzieło - przedawnienie Ważna uchwała Sądu Najwyższego! Podział fizyczny nieruchomości a konflikt współwłaścicieli Zasiedzenie drogi dojazdowej Utrata wartości pojazdu w leasingu – dla kogo odszkodowanie? Ujawnienie danych użytkowania internetu w sprawie o naruszenie dóbr osobistych Rozliczenie spłaconego kredytu po podziale majątku wspólnego byłych małżonków. Odpowiedzialność za czynsz w lokalu, w którym nie mieszkałem Nowa ustawa antyprzemocowa - o co chodzi? Znaczenie protokołu odbioru robót budowlanych Zaliczka a zadatek? Niemożliwość wykonania umowy z uwagi na pandemię Facebook i Social Media jako dowód w sprawie rozwodowej Odszkodowanie i zadośćuczynienie od biura podróży Sieć wodociągowa a przyłącze Etapy postępowania rozgraniczeniowego Zdrada a odwołanie darowizny Do kogo należy lokatorskie prawo do lokalu po przekształceniu je w prawo odrębnej własności? Rozliczenie konkubinatu – jak się do tego zabrać? Sądowy dział spadku Odbiór prac budowlanych a możliwość dochodzenia roszczeń z tytułu wadliwego wykonania umowy Kradzież pieniędzy z konta bankowego – co zrobić? Ugoda w sprawie małoletniego zawarta bez zgody sądu opiekuńczego Wypadek na basenie - czy należy mi się odszkodowanie? Eksmisja małżonka, który nie jest właścicielem mieszkania Przedawnienie roszczeń z umowy o dzieło Czy można odwołać się od ugody zawartej przed sądem? Czy umowa sprzedaży zawarta przez małoletniego jest ważna? Wynajem mieszkania przez firmę w celu prowadzenia działalności gospodarczej Kradzież pieniędzy z konta bankowego - co robić? Sposób na dłużnika – jak zmusić dłużnika do zapłaty? Rozszerzenie wspólności majątkowej a zachowek Jak odwołać darowiznę? Ochrona wierzyciela przed niewypłacalnością dłużnika Kara umowna - jak to działa? Odpowiedzialność za wady fizyczne pojazdu w leasingu Odszkodowanie za niedostarczenie lokalu osobom eksmitowanym Dyspozycja wkładem na wypadek śmierci Zaciągnęli na mnie pożyczkę przez internet – co robić? Uwierzytelnienie przelewu a autoryzacja? Wyzysk – czym jest i jak dochodzić roszczeń z tym związanych? Zamiana umowy dożywocia na rentę Uznanie osoby zaginionej za zmarłą - procedura Powództwo o uznanie wypowiedzenia umowy dzierżawy ogródka działkowego za bezskuteczne Przedawnienie wierzytelności z bankowego tytułu egzekucyjnego Skuteczne wydziedziczenie – jak to zrobić?