Uchylenie alimentów gdy dziecko zagranicą

Sąd właściwy do uchylenia alimentów gdy dziecko zagranicą? 

W jaki sposób doprowadzić do wygaśnięcia alimentów, w sytuacji gdy uprawnione dziecko mieszka np. w Wielkiej Brytanii czy w Niemczech? Który sąd będzie właściwy? 

W dzisiejszych czasach coraz częściej zdarza się, że wyprowadzamy się na stałe poza granice naszego kraju np. do Wielkiej Brytanii, Niemiec, czy Francji. Rodzi to problemy prawne związane chociażby z ustaleniem właściwości sądu w przypadku spraw pomiędzy osobami przebywającymi w Polsce a osobami poza granicami. 

Wytoczenie powództwa o ustalenie wygaśnięcia alimentów przed niewłaściwym sądem może skończyć się odrzuceniem pozwu z uwagi na brak jurysdykcji sądów polskich. Dlatego też, tak ważne jest uprzednie zweryfikowanie, który sąd będzie właściwy do rozpoznania sprawy. 

Zgodnie z treścią art. 1099 § 1 kpc brak jurysdykcji krajowej sąd bierze pod rozwagę z urzędu w każdym stanie sprawy. W razie stwierdzenia braku jurysdykcji krajowej sąd odrzuca pozew lub wniosek. W myśl art. 1103 3 § 1 kpc sprawy o alimenty oraz sprawy o roszczenia związane z ustaleniem pochodzenia dziecka należą do jurysdykcji krajowej także wtedy, gdy powodem jest uprawniony, który ma miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej. Z powyższego wynika zatem, że ustawodawca skorzystał w cytowanym przepisie z łączników miejsca zamieszkania i miejsca zwykłego pobytu na terytorium RP, albowiem na gruncie spraw o alimenty przy ustalaniu jurysdykcji nie będzie mieć znaczenia kwestia obywatelstwa.

Co istotne, do spraw alimentacyjnych w sferze europejskiego prawa procesowego cywilnego stosuje się rozporządzenie Rady WE nr 4/2009 z dnia 18 grudnia 2008 roku w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie zobowiązań alimentacyjnych (Dz. Urz. UE z 2009 r. L7/1), które w zakresie, w jakim ma zastosowanie, wyłącza zastosowanie polskich przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. 

Do przedmiotowego zakresu zastosowania w/w rozporządzenia należą sprawy o alimenty w szerokim rozumieniu, obejmującym, w myśl art. 1, zobowiązania alimentacyjne wynikające "ze stosunku rodzinnego, pokrewieństwa, małżeństwa lub powinowactwa". Ustawodawca unijny rozstrzygnął w art. 69 rozporządzenia, że ma ono, co do zasady, pierwszeństwo w stosunkach między państwami członkowskimi przed konwencjami i umowami, które dotyczą dziedzin regulowanych jego przepisami i których stronami są państwa członkowskie.

Sąd właściwy - wygaśnięcie alimentów

Zgodnie z brzmieniem artykuł 3 w/w rozporządzenia sądami, które mają jurysdykcję do rozpoznania spraw dotyczących zobowiązań alimentacyjnych w państwach członkowskich, są: sąd zwykłego miejsca pobytu pozwanego, sąd zwykłego miejsca pobytu wierzyciela, sąd, który zgodnie z prawem sądu ma jurysdykcję do prowadzenia postępowania dotyczącego statusu osoby, w przypadku gdy sprawa dotycząca zobowiązań alimentacyjnych jest związana z tym postępowaniem, chyba że jurysdykcja ta wynika tylko z obywatelstwa jednej ze stron oraz sąd, który zgodnie z prawem sądu jest właściwy do prowadzenia postępowania dotyczącego odpowiedzialności rodzicielskiej, w przypadku gdy sprawa dotycząca zobowiązań alimentacyjnych jest związana z tym postępowaniem, chyba że jurysdykcja ta wynika tylko z obywatelstwa jednej ze stron.

Rozporządzenie Nr 4/2009 dopuszcza w art. 4 możliwość ustanowienia jurysdykcji sądu lub sądów państwa członkowskiego (lub państwa będącego stroną Konwencji lugańskiej) w drodze umowy stron, z wyłączeniem spraw o alimenty na rzecz osób poniżej 18 roku życia. Zgodnie z tym przepisem umowa może dotyczyć sporów już istniejących bądź też przyszłych. Swoboda wyboru jest jednak ograniczona do zamkniętego katalogu dopuszczalnych opcji. I tak w sprawach dotyczących ogółu zobowiązań alimentacyjnych umowa jurysdykcyjna może wskazywać sąd lub sądy państwa członkowskiego, w którym jedna ze stron ma zwykłe miejsce pobytu bądź też sąd lub sądy państwa członkowskiego, którego obywatelem jest jedna ze stron. Przy czym przesłanki odnoszące się do możliwości skorzystania ze wskazanych podstaw jurysdykcji muszą być spełnione w momencie zawierania umowy dotyczącej wyboru sądu lub w momencie wytoczenia powództwa. 

Utrwalenie właściwości sądu krajowego jest również możliwe poprzez wdanie się w spór przez pozwanego (vide: art. 5 rozporządzenia). Nie będzie to jednak dotyczyć sytuacji, gdy pozwany wdaje się w spór jedynie w celu podniesienia zarzutu braku jurysdykcji.

Reasumując, w sytuacji gdy np. dziecko mieszka na terenie Niemiec i chcielibyśmy wystąpić ze sprawą o ustalenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjne, to właściwy miejscowo będzie niestety sąd niemiecki, poza drobnymi wyjątkami powyżej wskazanymi.

Sprawy rodzinne - sprawy rozwodowe - adwokat Łódź Zgierz

Zachęcamy do skorzystania z naszych usług prawnych w zakresie prawa rodzinnego. Posiadamy wieloletnią praktykę między innymi w sprawach rozwodowych, w sprawach o alimenty, o władzę rodzicielską, o kontakty czy też o podział majątku byłych małżonków. Oferujemy kompleksową pomoc prawną, począwszy od porad prawnych, po reprezentację sądową. Zapraszamy do kontaktu. 

Słowa kluczowe: sprawy o alimenty, sprawy rodzinne, adwokat Łódź, adwokat Zgierz, porady prawne Łódź, rozwody adwokat Łódź, prawnik Zgierz