Pokrzywdzony w postępowaniu w sprawach nieletnich

Pokrzywdzony w postępowaniu w sprawach nieletnich

Co może pokrzywdzony w postępowaniu w sprawach nieletnich. Jaki jest status pokrzywdzonego w postępowaniu w sprawach dla nieletnich. Czy pokrzywdzony jest stroną? 

Zacznijmy może od tego, że zgodnie z art. 30 § 1 ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich stronami tego postępowania są: nieletni, rodzice lub opiekun nieletniego oraz prokurator. Jak widać osoba pokrzywdzonego nie jest wymieniona wśród osób mających status strony w postępowaniu w sprawach dla nieletnich. Jedynie co, to zgodnie z art. 30 § 6 w/w ustawy pokrzywdzony może być obecny na rozprawie.

Ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich nie wymienia więc pokrzywdzonego jako strony w tym postępowaniu, niemniej przyznaje mu pewne istotne uprawnienia.

Uprawnienia pokrzywdzonego w postępowaniu dla nieletnich

Zgodnie z ustawą dotyczącą postępowania w sprawach dla nieletnich pokrzywdzony mimo że nie jest stroną ma on prawo do zaskarżania postanowień o umorzeniu postępowania i o odmowie wszczęcia postępowania; prawo do informacji o wszczęciu postępowania; prawo zaskarżenia postanowienia o zawieszeniu postępowania; ma możliwość mediacji z nieletnim; ma prawo do do składania wniosków dowodowych ale tylko do czasu rozpoczęcia rozprawy. Pokrzywdzony ma również prawo do przeglądania akt i robienia z nich odpisów. Pokrzywdzony ma również prawo do informacji o terminie rozprawy, prawo do odczytania dokumentów na terminie rozprawie oraz prawo do informacji o treści orzeczenia kończącego postępowanie.

Ustawa o postępowaniu w sprawach dla nieletnich wprowadza obowiązek zawiadomienia pokrzywdzonego o treści orzeczenia kończącego postępowanie. Pokrzywdzony nie ma jednak prawa zaskarżenia tego orzeczenia.

Mając na uwadze powyższe, po stronie osób pokrzywdzonych może pojawić się uzasadnione przekonanie, że ich pozycja w postępowaniu w sprawach dla nieletnich jest o wiele słabsza, co może budzić pewną dezaprobatę. Kwestia ta była nawet przedmiotem postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym.  

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 29 czerwca 2016 r. w sprawie o sygn. akt SK 24/15 stwierdził, że art. 30 § 1 ustawy z 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich w zakresie, w jakim nie uznaje pokrzywdzonego za stronę postępowania w sprawie nieletniego, czego konsekwencją jest brak prawa pokrzywdzonego do wniesienia apelacji, jest zgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 78 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. 

Jak podnosi się w wielu opracowaniach dotyczących postępowań w sprawach nieletnich, postępowania takie nie są i nie powinny być oparte na zasadzie kontradyktoryjności. Podstawową zasadą tego typu postępowań jest dobro nieletniego. Z tego względu nie ma żadnych racjonalnych argumentów, aby przyznać pokrzywdzonemu status strony, co prowadziłoby do kontradyktoryjności tego postępowania. Tak na marginesie należy również zauważyć, że orzeczenie sądu rodzinnego w sprawie nieletniego nie ma charakteru karnego, a więc nie wiąże sądu cywilnego (vide: art. 11 k.p.c.), co mogłoby mieć pewne znaczenie dla ewentualnych spraw odszkodowawczych.  

Sprawy rodzinne – sprawy rozwodowe – sprawy o alimenty

Nasza kancelaria adwokacka z siedzibą w Zgierzu oraz Łodzi oferuje kompleksową pomoc prawną w szeroko rozumianych sprawach rodzinnych. Posiadamy doświadczenie m.in. w sprawach o alimenty, o władzę rodzicielską, o kontakty z dziećmi, w sprawach rozwodowych, czy też w sprawach o podział majątku wspólnego byłych małżonków. Zapraszamy do zapoznania się z ofertą naszej kancelarii adwokackiej oraz do kontaktu, celem uzyskania porady prawnej ewentualnie reprezentacji w sprawie sądowej. 

Słowa kluczowe: sprawy dla nieletnich, porady prawne Łódź, porady prawne Zgierz, adwokat Łódź, adwokat Zgierz, sprawy rodzinne adwokat