Adwokat Łódź, Zgierz - Piotr Sek

Jak skutecznie wydziedziczyć?

Podkreślenie Adwokata

kom: 723 639 158

Jak skutecznie pozbawić zachowku?

Spadkodawca w testamencie wydziedziczył najbliższego członka rodziny. Czy fakt ten daje pozostałym spadkobiercom gwarancję, że osoba wydziedziczona nie otrzyma zachowku? Czy sam fakt wydziedziczenia daje 100% pewność, że zachowek się nie należy? Czy wydziedziczenie można wzruszyć? Co to jest wydziedziczenie? Co to jest zachowek? Jak skutecznie zabezpieczyć swoje interesy?

Co to jest wydziedziczenie?sprawy spadkowe adwokat Łódź, Zgierz

Wydziedziczenie to najprościej rzecz ujmując pozbawienie prawa do zachowku. Regulacja prawna dotycząca wydziedziczenia zawarta jest w przepisach Kodeksu cywilnego, a dokładniej w art. 1008 i n., gdzie wskazano, że spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku (wydziedziczenie), jeżeli uprawniony do zachowku wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego; dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci; uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.

Czy wydziedziczenie można obalić?

Przede wszystkim trzeba zacząć od tego, że samo wskazanie w treści testamentu przyczyny wydziedziczenia odpowiadającej unormowaniu z art. 1008 Kodeksu cywilnego nie jest wystarczające dla stwierdzenia, że faktycznie zaistniały podstawy do wydziedziczenia.

W orzecznictwie sądów powszechnych wskazuje się – co potwierdził ostatnio Sąd Rejonowy w Łodzi w jednej z prowadzonych przez nas spraw – że ciężar dowodu w zakresie prawdziwości wskazanej w testamencie podstawy wydziedziczenia spoczywa na pozwanym o zachowek spadkobiercy, który wywodzi skutki prawne z oświadczenia zawartego w testamencie.

Osoba wydziedziczona zgłaszająca się do adwokata z zapytaniem, czy mimo wydziedziczenia przysługuje jej zachowek, powinna uzyskać poradę, iż nie jest to wykluczone. Adwokat powinien bowiem wskazać, że osoba wydziedziczona może dochodzić zachowku powołując się na bezzasadność wydziedziczenia – tak orzekł m.in. Sąd Apelacyjny w Łodzi.

Kwestią na którą warto zwrócić również uwagę, to rzeczywisty związek między istnieniem podstawy wydziedziczenia a pozbawieniem prawa do zachowku. Inaczej mówiąc podstawa wydziedziczenia ma faktycznie służyć wydziedziczeniu, a nie innym celom. Sam kiedyś miałem przypadek kiedy żona zmarłego spadkodawcy zeznała przed sądem, że wydziedziczenie zostało uczynione po to, żeby wnuczka miała zapewniony dach nad głową, bo córka jest już samodzielna i ma gdzie mieszkać. Takie oświadczenie powoduje, że wydziedziczenie staje się pozorne i bezpodstawne.

Odnosząc się do poszczególnych przyczyn wydziedziczenia trzeba się nad nimi bardziej pochylić i zastanowić. Adwokat powinien zwrócić uwagę, że na pierwszy rzut oka przyczyny te mogą zdawać się łatwe do osiągnięcia, czy do wykazania, jednakże po ich głębszej analizie dochodzi się do wniosku, że wcale tak nie jest. Dla przykładu weźmy pod rozwagę uporczywe niedopełnianie względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych. Po pierwsze, należy zwrócić uwagę, że zachowania te muszą charakteryzować się długotrwałością bądź powtarzalnością. Po drugie, działania te, czy też zaniechania powinny mieć charakter umyślny. Po trzecie, przyczyny wydziedziczenia obejmują okres przed wydziedziczeniem. Powoływanie się przed sądem na okoliczności, które miały miejsce już po wydziedziczeniu są obojętne dla sprawy. Po czwarte, ocena wykonywania obowiązków rodzinnych nie może być oderwana od realiów określonego przypadku, od typu rodziny, od relacji panujących w danej rodzinie. Po piąte, chodzi o zachowanie wydziedziczonego spadkobiercy, a nie o zachowanie spadkodawcy. Jeżeli zatem spadkodawca mówiąc kolokwialnie nienawidził spadkobiercy, który nic nie rozbił, to wydaje się, że w takim przypadku wydziedziczenie będzie bezskuteczne. Dla przykładu w jednej z naszych spraw przed Sądem Rejonowym w Zgierzu trafnie Sąd przyjął, że nie może być uznana za podstawę wydziedziczenia odmowa opieki nad mężem i ojcem przez żonę i dziecko, jeżeli mężczyzna ten pozostawił rodzinę wiele lat temu dla innej kobiety. Wreszcie po szóste, niedopełnienie obowiązków rodzinnych odnosić się musi do samego spadkodawcy, a nie zaś osób mu najbliższych. Jak widać wykazanie podstawy wydziedziczenia bez pomocy adwokata może się okazać bardzo trudne.  

Kto powinien wykazać istnienie podstawy wydziedziczenia?

Testament jest dokumentem prywatnym i stanowi dowód jedynie tego, że osoba która go podpisała złożyła zawarte w nim oświadczenie, a nie że przyczyna wydziedziczenia faktycznie występuje. Istnienie podstawy wydziedziczenia musi udowodnić ten, kto z tego faktu wywodzi skutki prawne. W procesie o zasądzenie zachowku będzie to zatem zawsze strona pozwana czyli spadkobierca, zapisobierca windykacyjny albo obdarowany. Uprawniony do zachowku wywodzi swe uprawnienie wprost z ustawy i nie musi udowadniać, że prawo to mu przysługuje. To pozwany, który powołuje się na wydziedziczenie, musi wykazać jego skuteczność.

Jak widać sam fakt wydziedziczenia nie przesądza jeszcze o tym, że osoba wydziedziczona nie może dochodzić zachowku. Z naszej praktyki wynika, że obalenie wydziedziczenia nie jest wcale rzadkością. Bardzo często spotykamy się z zapisami dotyczącymi wydziedziczenia, które są sporządzone w sposób całkowicie nieprzemyślany. Sam fakt sporządzenia takiego zapisu przez notariusza nie jest żadną gwarancją. Należy mieć na względzie, ze notariusz w przeciwieństwie do adwokata niekoniecznie musi mieć wiedzę z zakresu praktyki sądowej. Adwokat w sposób istotny może przyczynić się do sformułowania oświadczenia o wydziedziczeniu w taki sposób, aby później przed sądem ciężko było go podważyć. Z drugiej strony pomoc adwokata w obaleniu dokonanego już wydziedziczenia może się okazać nieoceniona.

Mając na uwadze powyższe zawsze doradzamy, aby wszelkie kwestie spadkowe konsultować w pierwszej kolejności z adwokatem nawet w sytuacji, gdy np. testament będzie sporządzany przez notariusza. Pomoże to zaoszczędzić w przyszłości stresu oraz niepotrzebnych wydatków. 

 

Słowa kluczowe: sprawy spadkowe adwokat, adwokat Łódź, adwokat w Zgierzu, adwokat Ozorków, prawo spadkowe adwokat Łódź, odszkodowania Łódź, zachowek adwokat Łódź, wydziedziczenie adwokat Łódź, sprawy karne adwokat Łódź, porady prawne Łódź, porady prawne Ozorków