Adwokat Łódź, Zgierz - Piotr Sek

Uznanie spadkobiercy niegodnym dziedziczenia

Podkreślenie Adwokata

kom: 723 639 158

Niegodność dziedziczenia

Co to jest niegodność dziedziczenia? Na czym polega niegodność dziedziczenia? Jakie są skutki niegodności dziedziczenia? Jakie są różnice pomiędzy wydziedziczeniem, a niegodnością dziedziczenia? W jakim okresie można żądać uznania spadkobiercy niegodnym dziedziczenia? W jakim trybie można żądać uznania spadkobiercy niegodnym dziedziczenia?

zachowek adwokat Łódź, zachowek adwokat Zgierz
Co to jest niegodność dziedziczenia?

Zgodnie z art. 928 Kodeksu cywilnego, spadkobierca może być uznany przez sąd za niegodnego, dziedziczenia jeżeli dopuścił się umyślnie ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy; podstępem lub groźbą nakłonił spadkodawcę do sporządzenia lub odwołania testamentu albo w taki sam sposób przeszkodził mu w dokonaniu jednej z tych czynności; umyślnie ukrył lub zniszczył testament spadkodawcy, podrobił lub przerobił jego testament albo świadomie skorzystał z testamentu przez inną osobę podrobionego lub przerobionego. Dla stwierdzenia, że spadkobierca jest niegodny dziedziczenia niezbędne będzie orzeczenie sądowe stwierdzające, że określony spadkobierca został uznany za niegodnego. Orzeczenie takie będzie miało zatem charakter konstytutywny.

Jakie są skutki niegodności dziedziczenia?

Osoba uznana za niegodnego dziedziczenia jest traktowana tak, jakby nie dożyła otwarcia spadku. Co to oznacza? Należny tej osobie spadek lub udział w spadku przypadać będzie innym osobom zgodnie z porządkiem dziedziczenia ustawowego zawartym w Kodeksie cywilnym. Adwokat powinien zwrócić uwagę Klientowi, że skutki niegodności dziedziczenia dotyczą jedynie samego niegodnego i nie rozciągają się na jego zstępnych (dzieci, wnuki).


W jakim trybie może dojść do uznania spadkobiercy niegodnym dziedziczenia?

Ustawodawca niestety nie wskazuje wprost, w jakim postępowaniu sąd orzeka o niegodności dziedziczenia. Jak to zatem zrobić? Czy należy to uczynić w trybie postępowania procesowego np. wytaczając powództwo o ustalenie, czy w trybie nieprocesowych np. podczas sprawy o stwierdzenie nabycia spadku? W tym miejscu przydatna może się okazać praktyka oraz doświadczenie adwokata, który pomoże przebrnąć przez wszelkiego rodzaju kruczki prawne. Zgodnie z dominującą linią orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz sądów powszechnych, żądanie uznania spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia podlega rozpoznaniu w procesie (vide: m.in. chwała składu 7 sędziów SN z dnia 26 lutego 1968 r., sygn. III CZP 101/67). Jakie to niesie za sobą konsekwencje prawne? Właściwość procesu, jako trybu stwierdzania niegodności dziedziczenia oznacza, że sąd nie może dokonać takiego ustalenia w trybie postępowania nieprocesowego. Zgłoszenie np. w toku postępowania o stwierdzenie nabycia spadku zarzutu niegodności dziedziczenia spowoduje konieczność zawieszenia takiego postępowania. Dopiero rozstrzygnięcie tej kwestii w procesie umożliwi sądowi na dokończenie sprawy o stwierdzenie nabycia spadku, poprzez prawidłowe ustalenie kręgu spadkobierców.

Adwokat może w tym zakresie również pomóc nawet po zakończeniu sprawy o stwierdzenie nabycia spadku. Stwierdzenie nabycia spadku lub uzyskanie aktu poświadczenia dziedziczenia nie stoi bowiem na przeszkodzie wytoczeniu powództwa o uznanie spadkobiercy niegodnym dziedziczenia. W razie stwierdzenia niegodności dziedziczenia już po wydaniu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub po przeprowadzeniu działu spadku, prawomocny wyrok stwierdzający niegodność dziedziczenia może stanowić podstawę do zmiany postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku (vide: art. 679 Kodeksu postępowania cywilnego) i stwierdzenia nabycia spadku zgodnie z orzeczeniem uwzględniającym niegodność dziedziczenia, lub do wznowienia postępowania działowego (vide: art. 524 Kodeksu postępowania cywilnego). Z kolei akt poświadczenia dziedziczenia powinien zostać uchylony przez sąd w trybie art. 679 Kodeksu postępowania cywilnego.

 

Jakie są podstawy uznania niegodnym dziedziczenia?

W art. 928 § 1 Kodeksu cywilnego wyliczono wyczerpująco podstawy, które stanowią asumpt do uznania danej osoby za niegodną dziedziczenia i zgodnie z orzecznictwem sądów powszechnych oraz Sądu Najwyższego nie jest możliwe stosowanie w tym przypadku wykładni rozszerzającej na inne sytuacje oraz art. 5 Kodeksu cywilnego, mimo że te inne przyczyny uzasadniałyby w konkretnym przypadku potraktowanie postępowania spadkobiercy, jako ewidentnie sprzecznego z zasadami współżycia społecznego.


Kto może zostać uznany niegodnym dziedziczenia?

Za osobę niegodną dziedziczenia może zostać uznana osoba, która w danym stanie faktycznym dziedziczy jakąkolwiek korzyść majątkową po spadkodawcy i to niezależne od tego, czy mamy do czynienia z dziedziczeniem testamentowym, czy też ustawowym. Z mocy art. 972 Kodeksu cywilnego przepisy o niegodności dziedziczenia stosuje się odpowiednio do zapisu zwykłego, a z mocy art. 9815 Kodeksu cywilnego stosuje się je również odpowiednio do zapisu windykacyjnego.


Uznanie niegodnym dziedziczenia a zachowek.

Uznanie za niegodnego dziedziczenia oznacza także pozbawienie prawa do zachowku. Istnienie uprawnienia do zachowku jest bowiem uzależnione od tego, aby najbliższy krewny zmarłego dochodził do dziedziczenia ustawowego. Orzeczenie o uznaniu za niegodnego dziedziczenia wyłącza przecież od dziedziczenia, a zatem niespełniony zostaje podstawowy warunek dla możliwości dochodzenia zachowku.


W jakim terminie można uznać spadkobiercę niegodnym dziedziczenia?

Artykuł 929 Kodeksu cywilnego zakreśla dwa terminy dla możliwości dochodzenia uznania danej osoby za niegodną dziedziczenia. Z żądaniem uznania za niegodnego dziedziczenia można wystąpić w ciągu jednego roku od dnia dowiedzenia się o przyczynie niegodności, nie później jednak niż przed upływem 3 lat od dnia otwarcia spadku, czyli śmierci spadkodawcy. Zawarty w art. 929 Kodeksu cywilnego termin nie może rozpoczynać się - co oczywiste - wcześniej niż w chwili otwarcia spadku. W związku z faktem, iż w/w terminy są tzw. terminami zawitymi wykluczona jest możliwość wystąpienia do sądu o przywrócenie terminu w razie ich uchybienia.

Kancelaria Adwokacka Adwokata Piotra Sęka w Łodzi i Zgierzu posiada wieloletnie doświadczenie w sprawach spadkowych. Zapewniamy kompleksowe wsparcie prawne w sprawach spadkowych na terenie całego Kraju. Zapraszamy do kontaktu z naszą Kancelarią Adwokacką, celem ustalenia optymalnych rozwiązań prawnych w nurtujących Państwa sprawach. Zapraszamy również do zapoznania się z naszymi innymi wpisami dotyczącymi spraw spadkowych.

 



Słowa kluczowe: dział spadku adwokat Zgierz, adwokat Łódź, sprawy spadkowe adwokat Łódź, adwokat Zgierz, dział spadku adwokat Łódź, adwokat Ozorków, zachowek adwokat Łódź, porady prawne Łódź, prawo spadkowe adwokat Łódź, Kancelaria Adwokacka Łódź, prawnik Łódź